چنين گفته‌اند كه داناترين تازيان بمناظر نجوم بنو مارية بن كلب و بنو مرة بن شيبان‌اند و تازيان در منازل ماه بشرطين آغاز كردند زيرا در آن زمان شرطين در اوايل برج حمل بوده ولى مردم ديگر غير از اعراب ، از پروين آغاز نمودند و نمىدانم از اين جهت به پروين آغاز كردند كه چشم ثريا را از ديگر ستارگان آسانتر مىبيند و بدون جستجو مىيابد يا اينكه براى اين به پروين ابتدا نمودند كه من در كتب هرمس ديده‌ام كه اعتدال ربيعى ثرياست و بايد هرمس اين سخن را سه هزار سال پيش گفته باشد و خدا به مقصد ايشان داناتر است . اكنون ، مطابق رأى تازيان شروع مىكنيم و به آنچه ايشان آغاز كرده‌اند ما نيز آغاز مىكنيم . شرط مبسوط هريك از منازل ماه شرطان ( دو شرط بفتح ش و راء ) يعنى دو علامت و بدين سبب چنين ناميده شدند چنان كه اصحاب سلاطين را شرط مىگويند زيرا بر خود با يك چيز سياه و يا ديگر رنگها نشان مىگذارند و در شرطان از كواكب برج حمل دو كوكب است و بسا اتفاق مىافتد كه ستاره سومى را كه به آنها نزديك است به اين دو اضافه مىكنند و به اين اعتبار اشراط گفته مىشود « 1 » و چون شرطان در حركت خود به نيمهء آسمان برسند در راى العين و رؤيت چشم به اندازه دو ذراع ميان آنها فاصله خواهد بود و يكى از اين دو شمالى است و ديگرى جنوبى و آنچه را كه از اندازه ابعاد ميان كواكب ، در راى العين ذكر كنند مقصود هنگامى است كه در وسط السماء واقع شوند نه موقع ديگر « 2 » زيرا مقادير در آفاق براى اينكه انعطاف شعاع چشم در بخارهايى كه محيط

--> ( 1 ) - ابو العلى معرى اشراط را نيز در يكى از بهترين قصايد خود ذكر نموده و مىگويد : و تبتسم الاشراط فجرا كانها * ثلث حمامات سدكن بموقع و بيتى كه خاقانى در شرطان گفته است در صفحات اول كتاب ذكر شد . ( 2 ) - تمام ارصاد با نصف النهار است و دواير آفاق را به عللى متعدد در اين كار محلى نيست .